Wedstrijdvoorbereiding · leestijd 7 minuten

Hoe lang duurt een bodybuilding prep?

Door Frank den Blanken en Romy Hus, wedstrijdcoaches bij Team den Blanken · Laatst bijgewerkt

Kort antwoord: een bodybuilding prep duurt meestal 16 tot 24 weken, met daarvoor nog 4 tot 8 weken pre-prep. Reken dus op ongeveer 5 tot 8 maanden vanaf het moment dat je begint.

Hoeveel weken jij nodig hebt, hangt af van je startconditie en van hoeveel spiermassa er al staat. Dat reken je zo uit.

Waarom de rekensom bij je startconditie begint

Vetverlies gaat verantwoord met 0,5 tot 1% van je lichaamsgewicht per week. Ga je sneller, dan verlies je spiermassa, en die komt er in een prep niet meer bij. Ga je langzamer, dan haal je je datum niet.

De rekensom: het verschil tussen je huidige gewicht en je podiumgewicht, gedeeld door je wekelijkse tempo.

Een voorbeeld. Een man van 95 kilo die ongeveer 18% vet heeft en rond de 8% op het podium moet staan, moet ongeveer 10 kilo kwijt. Bij 0,7 kilo per week is dat 14 weken. Bouw je daar realistische marge omheen voor een ziekteweek, een vakantie en een tegenvallende maand, dan zit je op 18 tot 20 weken.

Weegt dezelfde man 105 kilo, dan moet er ongeveer 20 kilo af en zit hij op 30 weken. Dan is de vraag of hij dit seizoen wel moet uitkomen.

UitgangspuntAf te vallenRealistische prep
Al vrij droog5 tot 7 kg12 tot 16 weken
Gemiddeld8 tot 12 kg16 tot 24 weken
Ruim boven podiumgewicht15 kg of meerEerst een mini-cut of een jaar opbouw, dan pas een prep

Wij rekenen altijd conservatief. Een prep die twee weken te lang is gepland kost je niets. Een prep die twee weken te kort is gepland kost je je plaatsing, want je moet dan in de laatste weken forceren en dat zie je terug op het podium.

De pre-prep die bijna iedereen overslaat

Voor je prep begint hoort er een blok van 4 tot 8 weken op onderhoud. Dat voelt als tijd verliezen, maar zonder dat blok loop je later in je prep vast.

In die weken doen we drie dingen. We stellen je echte onderhoudsniveau vast, zodat we weten waar je deficit vandaan komt. We herstellen je biofeedback, dus je slaap, je honger, je vertering en je energie. En we halen verstoringen weg, zodat je niet vanuit een puinhoop begint.

Wie week 1 van zijn prep ingaat terwijl hij al maanden slecht slaapt en al in een licht deficit zit, heeft geen ruimte meer om iets weg te halen als het later stilstaat. En in elke prep komt een moment dat het stilstaat.

Het jaar erachter is de echte tijdlijn

Twaalf maanden tussen twee shows klinkt als een jaar om te groeien. In de praktijk hou je daar 6 tot 8 maanden echte groeitijd van over.

De rest gaat op aan post-show herstel, aan de overgang terug naar een surplus, aan onderhoudsblokken tussen groeifases door, en aan je pre-prep. Die blokken houden je opbouwfase productief, maar ze gaan wel af van je groeitijd.

Hoe je die maanden indeelt staat in off-season plannen. Daarom bepalen wij eerst wat er moet verbeteren voordat we een datum kiezen. Heb je meer spiermassa nodig dan er in de beschikbare tijd bij kan, dan schuift de show. Uitkomen voordat die spiermassa er staat, levert je dezelfde plaatsing op als vorig jaar.

Wat je prep langer maakt

  • Een hoger startpercentage vet. Elke kilo extra is ongeveer anderhalve week extra.
  • Weinig spiermassa. Een prep haalt alleen vet weg. Ontbreekt er massa, dan moet je eerst opbouwen.
  • Een lange, zware voorgaande prep. Je lichaam heeft hersteltijd nodig voordat een nieuw deficit zin heeft.
  • Slechte slaap en hoge werkstress. Die verstoppen je voortgang en dwingen tot pauzes onderweg.
  • Een divisie die meer massa vraagt dan je nu hebt. Dan bepaalt je opbouwfase je datum, en niet je prep.

Wat je prep niet korter maakt

Harder duwen werkt niet. Een agressiever deficit levert per week meer gewichtsverlies op, maar een groter deel daarvan is spierweefsel. Je komt sneller op je gewicht en je staat er leger bij. Op een podium wordt dat afgestraft.

Meer cardio erbij gooien doet hetzelfde. En “ik heb het vorige keer in 12 weken gedaan” klopt meestal ook, alleen ben je toen op een lager uitgangspunt begonnen, of stond je er niet zo scherp bij als je je herinnert.

Bijna elke prep die misgaat, gaat mis omdat iemand te laat begon en dat in de laatste weken probeerde in te halen.

Hoe wij de datum bepalen

  1. We meten je uitgangspunt. Gewicht, foto’s, maten, logboek en hoe je week er echt uitziet.
  2. We bepalen je divisie en je bond. Die bepalen de conditie en de vorm waar je naartoe werkt, en dus hoeveel er af moet.
  3. We rekenen terug vanaf de show. Met je tempo binnen de bandbreedte, plus marge voor de weken die altijd tegenvallen.
  4. We toetsen of het klopt. Past het niet, dan schuift de datum of kiezen we een andere show. Dat zeggen we je liever nu dan dat je het achteraf van de jury hoort.
  5. We plannen het hele jaar, niet alleen de prep. Opbouw, pre-prep, prep, peak week en herstel staan in één tijdlijn.

De fases in die tijdlijn liggen vast. Wat we per week doen, passen we aan op wat jouw data laat zien.

Kan ik dit zelf?

Wat er in de laatste week gebeurt staat in peak week uitgelegd. Doe je je eerste wedstrijd, kijk dan ook naar de complete checklist voor debutanten.

De rekensom hierboven kun je zelf maken en je komt dan waarschijnlijk in de goede orde van grootte uit. Het gaat meestal mis rond week 10 tot 14. Je gewicht staat stil, je logboek loopt terug en je gaat twijfelen.

Op dat moment moet iemand die het vaker heeft gezien kunnen zeggen of je moet doorzetten, terug moet of moet pauzeren. Daar heb je een coach voor nodig. Je eerste schema kun je zelf maken.

Wil je weten of jouw datum haalbaar is?

Wij coachen wedstrijdatleten voor FMG, NPC, INBA en IFBB, van eerste show tot Pro-kaart. In het gesprek rekenen we jouw tijdlijn door en zeggen we eerlijk of je doel op jouw datum realistisch is.

Bekijk de wedstrijdcoaching →

Over de auteurs. Frank den Blanken coacht 22 jaar, begeleidde meer dan 30.000 transformaties en leidde ruim 2.000 trainers op. Romy Hus is wedstrijdcoach en FMG Pro-kampioen: in september 2026 won zij in Dallas als Pro zowel de open Fitness-klasse als Fitness 35+. Daarnaast heeft zij een WBFF Pro-kaart. Samen draaien zij het wedstrijdteam van Team den Blanken, dat 7 Pro-kaarten en 3 FMG Pro-kampioenen op zijn naam heeft. Lees meer over onze wedstrijdcoaching voor bodybuilding, bikini en physique.

Veelgestelde vragen

16 tot 24 weken voor de prep zelf, plus 4 tot 8 weken pre-prep. Ben je al vrij droog, dan kan 12 tot 16 weken genoeg zijn. Zit je ver boven je podiumgewicht, dan is een prep nog niet aan de orde en begin je met opbouwen of met een mini-cut.

0,5 tot 1% van je lichaamsgewicht per week. Sneller kost je spiermassa, en spiermassa die je in een prep verliest krijg je er niet meer bij. Bij 90 kilo praat je dus over ongeveer 0,45 tot 0,9 kilo per week.

Pre-prep is een blok van 4 tot 8 weken op onderhoud voordat je deficit begint. Het stelt je echte onderhoudsniveau vast, herstelt je slaap, honger en vertering, en zorgt dat je met ruimte begint in plaats van al uitgeput. Sla je dit over, dan heb je later in je prep weinig ruimte om bij te sturen.

Alleen als je al dicht bij podiumconditie zit en er genoeg spiermassa staat. Voor de meeste mensen is 12 weken te kort en betekent het forceren in de laatste weken, met spierverlies en een lege look tot gevolg. Dat zeggen we je liever vooraf.

Twaalf maanden van show tot show levert in de praktijk 6 tot 8 maanden echte groeitijd op, omdat er herstel, overgangsfases, onderhoudsblokken en een nieuwe pre-prep tussen zitten. Wil je meetbaar beter op het podium staan, dan is dat vaak te weinig en schuif je beter een seizoen door.